მგზავრისთვის თვითმფრინავში Wi-Fi, როგორც წესი, ნიშნავს ინტერნეტში შესვლის შესაძლებლობას. თუმცა, თანამედროვე ავიაციაში უსადენო ქსელი ორ განსხვავებულ ამოცანას წყვეტს: ის უზრუნველყოფს კავშირს ბორტსა და გარე სამყაროს შორის, ან ხსნის წვდომას ფილმებზე, მუსიკაზე და სერვისებზე, რომლებიც წინასწარ არის ჩატვირთული ბორტ სერვერზე.
ბორტზე ინტერნეტის განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი იყო Lufthansa-ს რეისი LH 452 მიუნხენიდან ლოს-ანჯელესში 2004 წლის 17 მაისს. მგზავრებმა მიიღეს წვდომა მაღალსიჩქარიან ინტერნეტზე Connexion by Boeing სერვისისა და FlyNet პორტალის მეშვეობით. ბორტზე შესაძლებელი იყო ელექტრონულ ფოსტასთან მუშაობა, ვებსაიტების დათვალიერება და კორპორატიულ ქსელებთან დაკავშირება VPN-ის საშუალებით. სრული წვდომა მთელი ფრენის განმავლობაში 29,95 დოლარი ღირდა.
ამერიკულმა ბაზარმა სხვა გზა აირჩია. 2008 წლის აგვისტოში American Airlines-მა Boeing 767-200 თვითმფრინავებზე Aircell-ის Gogo სერვისი გაუშვა. თანამგზავრების ნაცვლად გამოიყენებოდა air-to-ground, ანუ ATG ტექნოლოგია: თვითმფრინავზე არსებული ანტენა სიგნალს გადასცემდა სახმელეთო სადგურებს. ინტერნეტი ხელმისაწვდომი ხდებოდა 10 ათასი ფუტის სიმაღლეზე ასვლის შემდეგ, ხოლო სამ საათზე მეტი ხანგრძლივობის რეისებზე სეანსი 12,95 დოლარი ღირდა.
ორ ტექნოლოგიას განსხვავებული უპირატესობები ჰქონდა. ATG სისტემა უფრო იაფი იყო და კარგად შეეფერებოდა მარშრუტებს სახმელეთო სადგურების მკვრივი ქსელის მქონე ტერიტორიებზე. სატელიტური კავშირი საშუალებას აძლევდა კავშირის შენარჩუნებას ოკეანეებსა და შორეულ რაიონებში, სადაც სახმელეთო ინფრასტრუქტურა არ არის. დღეს ავიაკომპანიები სულ უფრო ხშირად ორიენტირებულნი არიან ახალი თაობის სატელიტურ გადაწყვეტილებებზე: მაგალითად, Lufthansa Group გეგმავს დაახლოებით 850 თვითმფრინავის აღჭურვას Starlink-ის მაღალსიჩქარიანი ინტერნეტით.
ამასთან, ინტერნეტი ბორტზე მხოლოდ ერთი ნაწილია ციფრული სერვისისა მგზავრისთვის. მეორე არის IFE, ანუ in-flight entertainment, გართობის სისტემა ფრენის დროს. მისი ისტორია Wi-Fi-ის გამოჩენამდე დიდი ხნით ადრე დაიწყო: რეგულარული კინოჩვენებები კომერციულ რეისებზე ჯერ კიდევ 1960-იან წლებში გამოჩნდა, ხოლო პერსონალური ეკრანები სავარძლების საზურგეებში – 1980-იანი წლების ბოლოს.
ასეთი ჩაშენებული სისტემები დღემდე ჩვეულებრივია შორ მანძილზე მფრინავ თვითმფრინავებზე: მგზავრი იღებს ეკრანს, ფრენის რუკას, ფილმებს, მუსიკას და თამაშებს პირდაპირ თავის სავარძელთან. თუმცა, აღჭურვილობა ზრდის ინსტალაციისა და მოვლის ღირებულებას, ასევე სალონის წონას.
ალტერნატივა გახდა უსადენო IFE-სისტემები. 2011 წელს Lufthansa Systems-მა წარმოადგინა BoardConnect – გადაწყვეტილება, რომლის დროსაც მგზავრებს შეეძლოთ კონტენტის ყურება საკუთარ მოწყობილობებზე თვითმფრინავის შიდა Wi-Fi ქსელის მეშვეობით. ასეთი მოდელის მნიშვნელოვანი განსხვავება იმაში მდგომარეობს, რომ ფილმის სანახავად გარე ინტერნეტი არ არის აუცილებელი: კატალოგი ინახება ბორტის შიგნით არსებულ სერვერზე, ხოლო მგზავრის სმარტფონი ან პლანშეტი გამოიყენება როგორც პერსონალური ეკრანი.
სწორედ ეს პრინციპი იძლევა მედია სერვისის განლაგების საშუალებას იქაც კი, სადაც სრულფასოვანი სატელიტური ინტერნეტი ეკონომიკურად არ არის მიზანშეწონილი ან ტექნიკურად არ არის გათვალისწინებული. მგზავრი უერთდება ბორტ ქსელს, ხსნის პორტალს და იღებს წვდომას ფილმებზე, სერიალებზე, მუსიკაზე, თამაშებზე, საბავშვო კონტენტზე და ფრენის შესახებ ინფორმაციაზე.
თანამედროვე უსადენო IFE-პლატფორმების ერთ-ერთი მაგალითია Wi-Fly. სერვისი მგზავრებს სთავაზობს წვდომას 200-ზე მეტ კონტენტ ერთეულზე, მათ შორის ფილმებსა და სერიალებზე რუსული ონლაინ კინოთეატრებიდან Okko, Premier და Wink, მუსიკალურ კოლექციებზე, ჟურნალებზე, დოკუმენტურ პროექტებზე და საბავშვო პროგრამებზე. მთელი კონტენტი ხელმისაწვდომია შიდა Wi-Fi ქსელის მეშვეობით პარტნიორი ავიაკომპანიების რეისებზე გლობალურ ინტერნეტთან დაკავშირების საჭიროების გარეშე.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ახალი თაობის სატელიტური ტექნოლოგიების განვითარება, მათ შორის დაბალორბიტალური თანამგზავრული დაჯგუფებები, უახლოეს წლებში მნიშვნელოვნად გაზრდის კავშირის სიჩქარესა და ხარისხს ბორტზე. ეს ხსნის ახალ შესაძლებლობებს როგორც ინტერნეტზე წვდომისთვის, ასევე მულტიმედიური სერვისების განვითარებისთვის ფრენის დროს.